Wspomnienie o zmarłych Członkiniach i Członkach Rady Fundacji Slawistycznej

Z żalem żegnamy Członkinie i Członka Rady Fundacji Slawistycznej, którzy odeszli od nas w bieżącym roku. W liście intencyjnym powołującym do życia naszą Fundację organizatorzy-założyciele zaznaczyli, że powstanie Fundacji Slawistycznej jest niezbędnym krokiem służącym lepszemu poznawaniu się mieszkańców krajów słowiańskich poprzez szerzenie wiedzy i wyników badań naukowych na temat ich języków i kultur. Dzisiaj, żegnając dwie Inicjatorki-założycielki Fundacji oraz Członka jej Rady, chcielibyśmy przywołać te słowa, aby pokazać ich wagę w życiu i twórczości Zmarłych.

prof. dr hab. Kwiryna Handke (1932–2021)

współzałożycielka Fundacji Slawistycznej, nestorka Instytutu Slawistyki PAN, językoznawczyni, polonistka, slawistka, varsavianistka

zmarła 16 maja 2021 roku

Profesor Kwiryna Handke związana była z Instytutem Slawistyki od 1959 roku, w latach 1990–1993 jako jego wicedyrektorka, następnie 1996–1999 jako dyrektorka, a w okresie 2007–2010 przewodnicząca Rady Naukowej Instytutu, a w latach 2001–2013 – redaktorka naczelna „Studiów z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”. Pozostawiła po sobie bogatą spuściznę naukową w postaci kilkuset publikacji naukowych, w tym kilkudziesięciu książek autorskich i współautorskich, oraz wielu publikacji popularnonaukowych.

Pracę naukową profesor Kwiryny Handke charakteryzuje podejmowanie tematów wcześniej niedostrzeganych lub niebadanych. Jej badania naukowe obejmowały: terytorialne odmiany języka narodowego (w tym dialekty i regionalne odmiany polszczyzny obszarów Pomorza i dawnych Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej), socjologię języka i socjalne odmiany polszczyzny (w tym język familijny oraz język kobiet i mężczyzn), leksykologię i leksykografię, język pisarzy, zwłaszcza dziewiętnastowiecznych (Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Elizy Orzeszkowej, Józefa I. Kraszewskiego, Bolesława Prusa, Henryka Sienkiewicza czy Stefana Żeromskiego), a także tendencje zmian we współczesnej polszczyźnie i onomastykę (w tym głównie nazewnictwo miejskie). W roku 2004 za osiągnięcia  naukowe została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Równolegle do pracy naukowej profesor Handke prowadziła aktywną działalność społeczną, pełniąc funkcję przewodniczącej Komisji Kultury Słowa Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

Profesor Kwiryna Handke pozostanie w naszej pamięci jako niestrudzona badaczka polszczyzny we wszystkich jej odmianach, inicjatorka  i organizatorka nowych kierunków badań naukowych, krzewicielka wiedzy o języku, osoba całym sercem oddana nauce i ludziom.

za wspomnienie dziękujemy prof. Ewie Masłowskiej

prof. dr hab. Iryda Grek-Pabisowa (1932–2021)

inicjatorka-założycielka Fundacji Slawistycznej, nestorka Instytutu Slawistyki PAN, językoznawczyni, slawistka, rusycystka

zmarła 28 kwietnia 2021 roku

W dniu 28 kwietnia pożegnaliśmy profesor Irydę Grek-Pabisową, wybitną slawistkę, rusycystkę, światowej sławy badaczkę języka i kultury staroobrzędowców w Polsce, badaczkę polszczyzny północnokresowej, autorkę ponad 170 prac naukowych, w tym 11 monografii i 7 słowników autorskich i współautorskich. Profesor całe swoje życie naukowe była związana z Instytutem Słowianoznawstwa, późniejszym Instytutem Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Pełniła funkcję kierowniczki Pracowni Języka Rosyjskiego, potem Pracowni Badań Polszczyzny Północnokresowej, a w latach 1996–2003  – wicedyrektorki Instytutu Slawistyki PAN. Była wieloletnią redaktorką naczelną rocznika „Acta Baltico-Slavica”. Kierowała kilkoma grantami zespołowym, m.in. dotyczącym historii i współczesności języka polskiego na Białorusi, którego efektem są dwie książki. Należała do wielu polskich i międzynarodowych organizacji naukowych. Za swoją działalność odznaczona została Brązowym, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Pani Profesor była wychowawczynią wielu młodych pracowników naukowych, zawsze bardzo zaangażowaną w życie Instytutu i w sprawy nauki, osobą serdeczną, uśmiechniętą, gotową nieść pomoc każdemu.

za wspomnienie dziękujemy dr. Małgorzacie Ostrówce

prof. dr hab. Wojciech Burszta (1957–2021)

członek Rady Fundacji Slawistycznej, wieloletni pracownik Instytutu Slawistyki PAN i Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SFSP w Warszawie

antropolog kultury, kulturoznawca, eseista

zmarł 5 lutego 2021 roku

Dojmujące poczucie straty zawsze towarzyszy odejściu człowieka mocno zaangażowanego w nurt bieżących wydarzeń: naukowych, społeczno-politycznych, kulturalnych. Tym bardziej jeśli jego udział w nich zostaje zatrzymany chorobą i śmiercią, która ostatecznie przerywa ciąg zdarzeń traktowanych jako naturalna kolej rzeczy. Profesor Wojciech J. Burszta sięgał jednak w przyszłość planując kolejną książkę, tym razem o charakterze wspomnieniowym: Umykanie. Pomyślenia z etnografii życia. W przesłanym mi fragmencie pisał, ze zwykłym sobie namysłem nad wartościami uniwersalnymi:

„[…] zmuszony jestem zrewidować radykalnie dotychczasowe życie, z nadzieją, że będzie jakieś nowe w miejsce tego, które muszę porzucić. Co więcej, sytuacja choroby sprawia, że rewizji ulega niemal wszystko, co dotąd było pewnikiem, rutyną i codzienną oczywistością. Moja wyobraźnia przeszczepia się na terytorium dotąd nieznane, mierzy się ze światem, który, jak mniemałem, dotyczy innych, nie mnie. A jednak, zamiast, jak dotąd, stać z boku i wyobrażać sobie coś, co przydarzyć się może, ale jeszcze mnie nie obejmuje, wchodzę w sam środek cyklonu, jakim stało się w jednej chwili moje życie”.

Profesor Wojciech J. Burszta studiował etnografię (1975–1979), doktorat obronił z etnologii (1984), zakresem habilitacji była socjologia (1993). Wszechstronność jego zainteresowań odzwierciedlała się w dziedzinach badawczych, które podejmował: antropologii kultury, kulturoznawstwie, pracach poświęconych analizom kultury współczesnej, w tym literatury, muzyki i sportu. Związany był pracą zawodową z wieloma renomowanymi instytucjami naukowymi: w latach 1984–2003 r. z Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (w ramach którego stworzył Zakład Studiów nad Kulturą Współczesną i nim kierował), z Instytutem Nauk Humanistycznych SWPS, gdzie kierował Katedrą Kulturoznawstwa, Instytutem im. Oskara Kolberga (jako prezes Zarządu) oraz Komitetem Nauk o Kulturze PAN (2011–2015 jako jego przewodniczący). W latach 1998–2004 kierował Zakładem Badań Narodowościowych PAN w Poznaniu, a jako redaktor naczelny prowadził czasopismo „Sprawy Narodowościowe. Seria nowa” (1998–2020). Autorytet naukowy Wojciecha Burszty lokował go w radach naukowych wielu czasopism krajowych i zagranicznych oraz instytucjach mających znaczący wpływ na rozwój nauki w Polsce. Był m.in. członkiem Rady Fundacji Slawistycznej (od 2008 r.), której celem było i jest wspieranie badań naukowych i upowszechnianie wiedzy o językach i kulturach ludów słowiańskich, popieranie badań slawistycznych w Polsce, promocja młodego pokolenia slawistów, współpraca ze światowymi centrami slawistycznymi oraz skupienie wokół idei Fundacji ludzi nauki i kultury w kraju i zagranicą. Za swoją działalność został odznaczony m. in. Złotym Krzyżem Zasługi (2014 r.).

Profesor Wojciech J. Burszta był człowiekiem niezależnym, otwartym na dialog z Innością i Obcością, ciekawym świata. Powinien pozostać w naszej pamięci jako osoba stwarzająca poprzez swą postawę i pracę wzorzec kształtowania relacji międzyludzkich w oparciu o zrozumienie dla różnorodności ścieżek, którymi podąża ludzkie życie.

za wspomnienie dziękujemy prof. Katarzynie Wrzesińskiej

Korzystając z witryny wyrażasz zgodę na używanie tzw. ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close